И-мэйл:   Нууц үг: 
 
Эхилэл Мэдээ мэдээсэл Номой hан Дуу хүгжэм Угай бэшэг Видео Гэрэл зураг Гэшүүн Монгол гүрэнэй буряадай эмхинүүд Бизнес hанал Холбогдохо  
Алтаргана - 2010 Улас түр Ниигэм Болбосорол Соёл Урлаг Байгууллага Тамир Эрэл Ћураг Түүхэ Нютагай үнэр Буряад зон Бизнесс
Урагшаа бүх дэлхийн монголчуудаа! Орон бүхний монголчууд нэгдэхтүн!    ::    Монголын тусгаар тогтнолын тэргүүн зэргийн зорилт нь бүх Монгол үндэстнийг нэгтгэж хүчирхэг Нармай Монгол улсыг байгуулах явдал мөн. Манай Монгол улс жинхэнэ утгаар тусгаар тогтнож хөгжье гэвэл бүх Монгол Туургатныг хамрах явдал.Ингэхийн тулд Дэлхийн Монголчуудын ариун голомт болсон Монгол улс нь бүх монголчуудыг өөртөө эдийн засаг, соёл, шашин, улс төрөөр үлгэрлэн дагуулах ёстой!!!     ::    
МЭДЭЭ МЭДЭЭСЭЛ
ЦЭБЭЭН ЖАМЦАРАНО
2011-02-20 04:24:09
ЦЭБЭЭН ЖАМЦАРАНО

Цэбээн Жамцаранович Жамцарано 1881 ондо Агын аймагай Ћїдэнтэ нютагта дунда шадалтай айлай бїлэдэ тїрэћэн байгаа. Аба эжын буянгаар балшар багаћаа ћонор ухаатай, урагшаа эрмэлзэћэн хїбїїн байћан юм.

1890-1891 онуудта Шэтэ хотын гурбан классай училищида ћураба. Тиин Санкт-Петербургда їмсын ћургуулида ћураћан байгаа. 1898-1901 онуудта Эрхїїгэй багшын семинарида ћуража гараад, Агын приходско училищиин багшаар ажаллаа.

Нютагай зоной дэмжэлгэтэй Б .Барадин Ц. Жамцарано хоёр 1902 ондо академик Ольденбургын тућаламжаар Санкт-Петербургын ехэ ћургуулида ћурахаяа ороћон юм. Тэндэ ћуража эхилхэдээ, ниитын байдал шэнжэлхэ хїдэлмэреэ эдэбхижїїлћэн байгаа.

1903 онћоо Ц. Жамцарано арадай аман зохёол суглуулха талаар ехэ ажал ябуулжа эхилээ ћэн. Ехэ ћургуулида ћуража байха їедєє Буряад, гадаада Монгол оронуудаар аман зохёол суглуулха аяншалгада ябаа. 1907 ондо тэрэ ћургуулияа дїїргэжэ, тэндээ монгол хэлэнэй багшаар ажаллаба.

1909-1910 онуудта Їбэр-Монголоор, 1911 ондо Онон голоор, 1912 ондо Орхон нютагаар эрдэм-шэнжэлэлгын аяншалга хээ ћэн. 1911 онћоо Цэбээн Жамцарано Монгол орондо ажаллажа эхилћэн юм. Їргєє хотодохи Россин консульстводо зїбшэлэгшєєр, Монголой засаг тїрэдэ зїбшэлэгшєєр хїдэлєє ћэн. Эрдэм ћургуулиин болон гэгээрэлэй асуудалнуудаар аша тућатай ажал хэћэн байгаа. 1917 он болотор Ц. Жамцарано Монголдо ажаллахадаа, эрдэм-шэнжэлэлгынгээ хїдэлмэри бїри эршэдхэбэ.

1917 ондо Буряад орондоо бусажа ерээд, ниитын ажалда хабаадажа эхилээ ћэн. Бїгэдэ буряадуудай Дээдэ-Їдэдэ їнгэргэгдэћэн IV хуралдаанда хабаадажа, їндэћэтэнэй тїб хорооной тїрїїлэгшээр ћунгагдаа бэлэй. 1919-1920 онуудта Эрхїїгэй ехэ ћургуулиин нээгдэхэдэнь, Ц. Жамцарано профессорээр хїдэлћэн байгаа. 1920 онћоо Коминтернын Алас Дурнын секретариадай зууршалагшаар Монгол орондо эхилћэн Арадай хубисхалай хїдэлєєндэ хабаадаба. Энэл оной декабрь ћарада Монголой Арадай намай I-дэхи хуралдаанда хабаадажа, тэрэнэй гэшїїн болоо ћэн. Арадай намай тїрїїшын Программа зохёолсогшодой нэгэниинь болоо ћэн.

1921 ондо Коминтернын Конгресстэ Монголой Арадай хубисхалта намай тїлєєлэгшэ боложо хабаадаа. Арадай хубисхалай илаћанай удаа арадай засагай дотоодын хэрэгїїдэй сайдай орлогшоор хїдэлбэ. Эрдэм-шэнжэлэлгын хїреэлэнгые байгуулха хэрэгтэ ехэ тућа хїргєє ћэн. Хїреэлэнгэй эрдэмтэ секретаряар ажаллаа. Монгол гїрэнэй тїрїїшын Конституци бэшэлсэћэн алдартай.

1923-1925 онуудта энэ намай хиналтын комиссиин тїрїїлэгшээр хїдэлћэн байгаа. 1932-1937 онуудта тэрэ Ленинградтахи Дурна зїгые шэнжэлгын дээдэ ћургуулида ажаллаћан юм. СССР-эй Эрдэмэй академи Ц.Ж. Жамцараногой алдар габьяае їндэрєєр сэгнэжэ, "XVII зуун жэлдэхи Монголой угай бэшэгїїд" гэћэн номыень хараада абажа, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй докторой нэрэ зэргэ 1936 ондо олгоћон байгаа. Тиигэжэ Ц. Жамцарано хадаа буряадууд сооћоо тїрїїлэн эрдэмэй тїрїїшын доктор болоћон хїн гээшэ.

1937 ондо тэрэ хардуулан тушаагдаад, бусажа ерээгїй.

Буряад арадай аман зохёол шэнжэлгын їндэћэ ћуури табигша Цэбээн Жамцараногой монгол туургата арадуудай соёл болбосоролые хїгжєєхэ хэрэттэ оруулћан хубитань айхабтар ехэ юм. Мїнєє Улаан-Їдэ, Улаан-Баатар, Санкт-Петербург хотонуудтахи эрдэмэй тїбїїдтэ Ц. Жамцараногой саарћа дансануудые шэнжэлхэ хїдэлмэри ябуулагдана.

Эндэ бидэ Ц. Жамцараногой бэшэжэ абаћан їльгэрнїїдые дурдаха байнабди: хори буряадуудай нютаг хэлэн дээрэ - "Мэньелтэ мэргэн", "Хаан Хашигта мэргэн", "Хэйдэр мэргэн", "Долоолин лугаа", "Долоодой їбгэн", "Намуудай хаан", "Шэбэлтэ мэргэн", "Сазуунай їбгэн", "Тїмэр болдор", "Шир Ширьелтэ мэргэн", "Ерэлдэй мэргэн", "Лодой мэргэн", "Болод Хуурай хїбїїн"; эхирэд-булгадай нютаг хэлээр – "Абай Гэсэр хїбїїн", "Аламжа мэргэн", "Алтан Сэгсэй хїбїїн", "Айдуурай мэргэн", "Буха хара хїбїїн", "Ирэнсэй їбгэн ба Унтан дуурай", "Ха Ошор хїбїїн", "Энжэн Хара хїбїїн", "Алтан Шагай мэргэн", "Асуудар мэргэн хїбїїн", "Буралдай Богдо хаан", "Шоно баатар", "Тэбдэг мэргэн хїбїїн" ...

"Буряад хэлэнэй сахим hураха бэшэг"-hээ  авааб.

  

Судар бичгийн хүрээлэн (Шинжлэх ухааны академи)-г үндэслэгчдийн нэгэн.Тэрээр  Ерөнхий сайд Сайн ноён хан Т.Намнансүрэнгийн хамтран туслагч, Монголын тусгаар тогтнол эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч, нэртэй улс төрч, түүхч, сурган хүмүүжүүлэгч, хэлмэгдсэн муу нэрт эрдэмтэн хүн байжээ. Тэрээр Монголын түүх яруу найраг, дуу, шүлэг, бөө мөргөлийн дурсгалт зүйлс цуглуулагч, судлаач, барууны ном зохиолыг монгол хэлнээ хөрвүүлэгч эрдэмтэн хүн байсан.
Монголын сэхээтнүүдтэй хамтран газарзуйн зураг гаргах, шинжлэх ухааныг дэлгэрүүлэх үйлсэд зүтгэж байжээ.1942 онд (62 нас) Оренбургийн шоронд насан өөд болсон.

  Цэвээн Жамсранов (1880-1942)
Судар бичгийн хүрээлэн (Шинжлэх ухааны академи)-г үндэслэгчдийн нэгэн.Тэрээр  Ерөнхий сайд Сайн ноён хан Т.Намнансүрэнгийн хамтран туслагч, Монголын тусгаар тогтнол эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч, нэртэй улс төрч, түүхч, сурган хүмүүжүүлэгч, хэлмэгдсэн муу нэрт эрдэмтэн хүн байжээ.
Тэрээр Монголын түүх яруу найраг, дуу, шүлэг, бөө мөргөлийн дурсгалт зүйлс цуглуулагч, судлаач, барууны ном зохиолыг монгол хэлнээ хөрвүүлэгч эрдэмтэн хүн байсан.
Монголын сэхээтнүүдтэй хамтран газарзуйн зураг гаргах, шинжлэх ухааныг дэлгэрүүлэх үйлсэд зүтгэж байжээ.
1880 онд Агын Хори Буриадад төрсөн.
1888-1891 онд (8-11 нас)  Ага сургууль төгссөн
1891-1894 онд
(11-14 нас) Чита дах Оросын гимназид сурч байсан
1895-1897 онд
(15-17 нас)Ленинградад Бадмаев-н (1851-1919) сургуульд сурч байсан. Гэвч 1897 онд сургууль хаагдсан.
1898-1902 онд
(18-22 нас) Иркутскийн Багшын семинарт сурч төгссөн
1902 оноос
(22 нас) Петерсбург их сургуульд  Барадины хамт (Улаан-Үүдийн Судар бичгийн хүрээлэнгийн захирал) сонсогчоор орсон
1903 оны (23 нас) зун буриад монгол ардын уран зохиол, бөө мөргөлийн чиглэлээр судар ном цуглуулж эхэлсэн
1904 оны зуныг Оросын хүрээлэнгээс дэмжлэгтэйгээр судалгааны ажил хийж Нийслэл хүрээ, Ага (Хори) Буриадад байсан
1905-1906 онд мөн адил судалгааны ажлаар зорилгоор Монголд байж Петербургт буцан ирсэн
1907-1908 онд (27-28) Санктпетерсбургын Их Сургуульд ажиллаж монгол хэл зааж байв.
1909-1910 онд (28-30 нас) Өвөр Монголоор аялсан.
1911-1917 онд (31 нас) онд Буриадаас Монголд ирж Нийслэл Хүрээ (Өргөө, Урга)-нд амьдарч байсан.
1911оноос Гадаад хэргийн яаманд ажилтан, Шинэ толи сониний хянан тохиолдуулагчаар ажиллаж байсан.
1912 онд (32 нас) Орос Монголын найрамдлын гэрээ хэлэлцээрт Петербург хотноо орчуулагчаар оролцон тусалан, гадаадын бусад орны элчин сайдуудтай харилцаа тогтоон улмаар Монголын тусгаар тогтнолыг олон улсаар хулэээн зөвшөөрүүлэх талаар хөөцөлдөж тусалжээ.
1
913-1917 онд Монголд сургууль нээн хичээл зааж, түүний анхны сурагчын нэг нь Х.Чойбалсан байлаа.
1913 (33 нас) онд Ерөнхий сайд Т.Намнансүрэнгийн хамт Хаант Орост айлчлалд орсон.  3 сарын 5-нд Ерөнхий сайдын заавраар Монголд анх удаа дэвшилт ардчилсан агуулгатай <Шинэ толь хэмээх бичиг>  сонинг гаргажээ. Газрын зураг бэлдэх ажилд оролцож байв.
1915 онд (35 нас) Орос Монгол Хятад гурван улсын Хиагтын гэрээ бичигт оролцон монголын талаас Ж.Цэвээн, Цогт Бадамжав нар эх зохиогч, орчуулагчаар ажиллажээ.
1915 оны 9 сарын 1-ээс “Нийслэл хүрээний сонин бичиг” гэдэг сонин Нийслэл Хүрээнд гаргахад оролцов.

1919 оны (39 нас) 3 сарын 30 ны єдєр Эрхүүгийн их сургуулид байхдаа Ж.Цэвээн оюутнуудыг зуны амралтаар Монголд томилолтоор ажиллуулах хүсэлт тавьсан ба таван оюутныг Нийслэл хүрээ, Ховдын хязгаарт илгээх болжээ.
1920 оноос Ж.Цэвээн Коминтерний Алс Дорнодын нарийн бичгийн дарга нарын
газарт ажиллаж байхдаа Монголын Ардын хувьсгалын хөдөлгөөнд оролцсон.
 

1921 оны (41 нас) 3 сарын 1-нд Дээд Шивээд болсон Монгол Ардын намын анхдугаар их хуралд оролцсон 26 хүний нэг нь Цэвээн байв. Тэр МАН-ын анхны мөрийн хөтөлбөрийг боловсруулахад оролцож, тус их хуралд хэлэлцүүлжээ. Ардын сургуули байгуулж Ж.Цэвээний бичсэн “Орчлон ертєнцийн байдал” ном 20-оод оны дунд сургуулийн сурах бичиг, гарын авлага болж байжээ.
1921-1932 оны (41 нас) 11 сард Судар Бичгийн Хүрээлэн үүсэхэд Онходын Жамъян гүний нарийн бичгээр ажиллав.
1924 онд (44 нас) Улсын бага хурлийн гишүүн, 1924 оны БНМАУ-ын анхдугаар Үндсэн хуулийг бичиж боловруулахад оролцов.
1926-1927 онд эхнэр Бадмажав Германд анхны монгол оютнууд, мэргэн гүн Гомбожавын хамт явсан.
1932-1940 онд (52-60 нас) Ленинградад Эрдэнэбатхантай хамт цөлөгдөж Дорно Дахины институтэд ажиллажээ.
1936 онд (56 нас) <17-р зууны үеийн монгол түүхийн ойллого> номоо Орост орос хэлээр хэвлүүлээд дараа нь англи хэлээр орчуулсан байна.
1938 онд (58 нас) эхнэр Бадамжав Цэдэновна Улаанбаатарт өөд болсон.
1940 онд (60 нас) 2 сарын 19-нд Оросын дээд шүүхээр шийтгүүлж 5 жилийн гяндан ял авсан.
1942 онд (62 нас) Оренбургийн шоронд насан өөд болсон.
1993 онд 60 жилийн дараа Оросын засгийн газрын шийдвэрээр хэрэг цагаадсан.
 

Ts.Damdinsurengiin dursamjaas

Tseveen Jamsranov erdemten

1926 ond 18 nasandaa Matadyn namyn uuriin darga bolj ulmaar aimgyn namyn ih hurald songogdon aimgiin namyn ih hurlin dargaar songogdoj hural udirdav. Tuv Horoony nariin bichgiin darga Gelegsenge irsen bailaa. 9 sard aimgyn namyn horoonoos Namyn 5-r ih hurald tuleelegcheer tomilon Ulaanbaatart irj 5 aimgyn tuleelegchidtei hamt ih hurlyn terguulegchidiin egneend hurlyn terguulegch  Dambadorj, Jadamba, Gelegsengee, Dorligjav, Tseveen Jamsran nartai zeregtsen suulaa. Ulaanbaatart bolson tuuh ene. Tegj J.Tseveen guaitai tanil bolj namaig gertee urisan bilee. Tseveen guaig dagaj Sudar bichgiin hureelend ochij Shagj guai zereg humuustei tanil bolson. Tseveen guai D.Nastagdorjid helj Marksyn Kapitalyg orchuulna gej heden udaa yarij baihyg sonsson. Tseveen guain orchuulsan Huh Mongolyn huh tug ter uyeiin humuusiin gol unshdag nom bailaa. 1930-aad ond Tseveen guai Leningradad baihdaa Jyuli Vernii 15 nast kapitanyg orchuulan shuud bichgiin mashinaar uuree mashindaj duusaj baihyg bi uzsen. XVII zuuny uyeiin Mongolyn tuuh bichig gedeg saihan nomyg Leningradad hevluulsen. Ter ni hojim angliar hevlegdej garsan baina bilee. Ene bol Tseveen guain gol buteel ni yum. Odoo ch mania tuuhchid sudalsaaar baidag. Tseveen guai erdemten Oldenburgiin dursgald zoriulan mongolyn Setsen han aimgiin neg lamd olgoson juuh bichgiig orchuulan sudalj hevlesen. Ene juuh bichigt Chingis haany uyes ulamjilan irsen ug helleg ih baidag. Tseveen guain bas negen gavyatai tom ajil bol buriad ulgerch naraas buriad ulgeriig oros usgeer galiglan bichij uldeej zarimiig hurvuulsen yavdal bolno.

Tseveen guaig mergen Gombojav bid hoyor Mongol tuuhiin talaar lekts unshij ali gej Leningradad baihdaa hed dahin guisan bolovch zuvshuursengui, Harin Luvsandanzany Altan tovch, Tsend gungiin orchuulsan Nuuts tovchoony zarim huudsyg unshij tailbarlan ugsen ni ih sonin baij bilee. Tseveen guai Tsend gunii orchuulsan Nuuts tovchoog dahin nairuulan bichij baisan bololtoi navsgar noorog tuund neleed baisan. Tegehdee hyatad tovch orchuulgyg gol bolgoson yum uu gej sanagdmaar baisan. Tseveen guai neg yarihdaa Tsend gund bi huviasaa munge tulj orchuulgasan yum. Tegeed Tseveen guai Tsend gungiin orchuulgyg Shinjleh uhaany hureelengees shaardaj avaad hadgalj baisan shig sanagdana. Tiim uchraas Tsend gungiin orchuulgyn jinhene navtrag Ulsyn niitiin nomyn sand baidaguui bololtoi.?? Ter orchuulgiiin eh ni Leningradyn erdemtenii arhivt baidag gej bi sonsson.

 

Jamsrangiin Tseveen (Tseveen Jamtsarano)

Prominent scholar and educator, politician of the MPR, arrested in Leningrad in 1940, died in prison in 1942.He was a politician, scholar and theoretician. He came to Mongolia from Buryatia in 1911 after Mongolia had overthrown the Manchu rule (not Chinese), announced its independence and established the Bogd Khan Monarchy (1911-1919). He served in the Ministry of Foreign Affairs, worked as an teacher and as an editor of the journals New Mirror and News from the Capital. 

Bookmark and Share
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
ТООНТОЁО, ЭЖЫГЭЭ ХАЙРЛАЖА ЯБАГТЫ!
Бурханаhаа заяаhан бууса, буряадай гуламта нютагтаа, бултадаа hайнаар hуужа байнагты, улас, зонтной жаргалтай л, Улан-Үдэм гоёхон л байна. Арад зоной сагай hайнhаа ажа hууhан хүхэ мүнхэ сэлхир тэнгэри доро, багахандаа нюдөө нээжэ, балшар наhандаа аршаан уhаарнь ундалжа үдэhэн, байгши зонуудынь жаргалтай, байдал hайтай Монгол гүрэнэй Хэнтэй аймагай Дадал сомонhоо мэндэшэлнэб. Тооното нютагни, түмэн олонни, хуhан сэргэмни, хүлэглэhэн...
2017-04-17 09:23:46 Дэлгэрэнгүй »»
"АМИН ТООНТО" бүлгэмэй залуушууд 1га газар 2500 модо тариба. 2012 оной 10-н hарын 13-най үдэр.
"АМИН ТООНТО" бүлгэмэй залуушууд 1га газар 2500 модо тариба. 2012 оной 10-н hарын 13-най үдэр. (Монголой хамагай урда тээхи нараhан ойн хизаарые хамгаалаха ойжуулалт, Түб аймаг. Баянчандамани hомон)...
2012-10-27 04:13:32 Дэлгэрэнгүй »»
Амин Тоонто ТББ –ийн УЗ болон идэвхитэн гишүүдэд:
 2012 оны 10сарын 13ны өдрийг бүх нийтээр мод тарих өдөр болгон зарласантай холбогдуулан АминТоонто* ТББ-н зүгээс  Төв аймгийн Баянчандмань сумын нутагт мод тарих болсон тул явах боломжтой залуус холбоо барина уу! Утас 11-335588,  88207191 , 99091295...
2012-10-15 09:38:42 Дэлгэрэнгүй »»
НОМТОЕВ Цокто Номтоевич
Дγрбэн зγгэй нγхэдтэй Дγрѳѳ ниилэн ябаhан хγн Эрын ехэ баялиг Эдлээ гээшэ омогорхон ...
2012-01-14 11:44:13 Дэлгэрэнгүй »»
Үлзытын Дондог
Үлзытын Дондог (1936-1972) Үлзытын Дондог 1936 ондо Бэсүүр аймагай Заган дабаанай үбэртэ, үндэр Хайрангын хормойдо оршодог Шэбэртэ тосхондо түрэһэн юм. 1956 ондо түрэл Шэбэртэ нютагтаа арбан жэлэй дунда һургуулияа дүүргээд, Москва хотын М. Горькиин нэрэмжэтэ уран зохёолой дээдэ һургуулида орожо, магтаалтайгаар түгэсхөө һэн. Үхибүүдтэ зорюулһан «Гуурһанай гурбан нюуса» гэһэн түрүүшын шүлэгэй түүбэриингөө 1957 ондо ниитэлэгдэһэнһээ хойшо, ...
2012-01-03 01:13:40 Дэлгэрэнгүй »»
Сэтгэгдэл бичих
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл үлдээхдээ ёс бус хэллэг үл ашиглан сайтын хэрэглэгчидийг хүндэтгэн
соёлтой оролцоно уу!


Зочдын сэтгэгдэлд toonto.mn сайт ямар нэгэн хариуцлага хүлээхгүй болохыг анхаарна уу.
Сэтгэгдэл Нийт (2)
жаргал: 2013-11-12 15:08:53
Цэвээн Жамсранновын түүхийг хувь сар шилэм сар гэх мэтээр эртний тооллоор бичсэн намтарыг танайх тавьсан байсан гэсэн. Тэр яагаад алга болчихвоо. Түүнийгээ сэргээж тавихыг хүсье.
203.91.119.102
Damdin: 2011-10-12 20:20:49
Saihan buriad uvuu bna daa.
202.170.94.130
   
Facebook
сурталчилгаа

286px × 140px

сурталчилгаа
Хайх
Дуулагтий - Жараахайн гол
ВИДЕО
Баян-Уул сумаас УТХХэрэгт хэл...
Дангинамни Дуушан Ч.Энхзул Б.Б...
Галттаймни буряад дуун Үгэнь Д...
Оллоо ТВ - Нот-гүй яриа - Д.До...
Дуучин Д.Нямдаваа - Миний бури...
Нютаг уhанай дуун.Дуучин : МУГ...
САНАЛ АСУУЛГА
Та сайтын аль сэдэвт нь илүү орох дуртай вэ?
Дуу хүгжэм, радио
Бүгд
Зурагай сомог
Видео
Мэдээ мэдээсэл
Номой hан, угай бэшэг
Хэлэлсүүлгэ
 
СҮҮЛИЙН СЭТГЭГДЭЛҮҮД
» Сайн байцгаана уу ? Монгол дахь Буриадай холбоо гэж хаана байдаг юм ? хэлж өгөөч
» Хадамд гарахаар зэхэж буй охид бүсгүйчүүд болон бүх насныханд...
Л. Намсрай гуайн буриад аялгуун...
» Ашбагад, Худай, Хуасай овгийн талаар мэддэг зүйлсээсээ хуваалцаарай. Энэ овгийн хүмүүс байвал холбоо...
» Uriyadain Donoin xuuged xuugduudei xuuged gej baidaghaa xolbogdiit minii xugshin ejiin duu ni bgaad ...
» 2014 onoi altargana naadamai bayrai mendiie xurgeneb
» Yahan goy yum geesheb,ushuu goy goy zuragnuudii oruulaaraigtii,Balbarai baga altarganai zurag ene te...
» Bultaaraa hain baisgaana uu, 2013 onoi Balbar homoingoo baga altarganai zurag yagaad oruulnaguiwtee?...
» 2 takin ix gurnii shaxalt xaaltig davna gedeg tiim amar bish.deer n manai xund surtal
сурталчилгаа

286px × 140px